کارگاه خانگی
به نام خدایی که انسان را علم نوشتن با قلم بیاموخت. سوره ی مبارکه ی علق از آیه ی 4
یک فکر بکر به دلیل آن که ایجاد گارگاه های خانگی ضامن تکامل مهارت ها و شکوفایی استعدادها از مدرسه تا زندگی و یکی از اهداف مهم و بلند مدت آموزش حرفه و فن در مدارس راهنمایی است پیشنهاد می شود در کتب حرفه و فن اول و دوم و سوم پس از تدریس واحد یکم و برای اجرای تمرین عملی آن واحد و ایجاد زمینه ی یادگیری مضاعف در دیگر واحدهای درسی کتاب ، بحث مستقلی تحت عنوان " فرآیندایجاد کارگاه خانگی " در کتاب تدوین و توسط دبیر محترم حرفه و فن به شرح زیر تدریس گردد و در پایان تدریس به عنوان کار عملی با همکاری گروه خانواده فراگیران ملزم به طراحی و ایجاد گارگاه خانگی در حد توان و امکانات باشند و گزارش انجام آن فعالیت خانگی را همراه با یک قطعه عکس از آن در بخش سوم دفتر حرفه و فن که به همین منظور اختصاص یافته ثبت نمایند و دبیر محترم در مورد این گزارش حساسیت ویژه نشان داده و با تشویق فراگیران و خلاقیت ِ خود زمینه ی لزوم ایجاد گارگاه های خانگی را فراهم نماید و در صورت امکان دانش آموزان کلاس از بهترین و مجهز ترین گارگاه خانگی بازدید کنند .
شروع عملی فعالیت فراگیر (دانش آموز) در گارگاه خانگی با برنامه ریزی اولیه ی همکاران خوب حرفه و فن و نظارت غیر مستقیم گروه خانواده و ثبت مورد به مورد گزارش انجام کار در آن در بخش سوم دقتر دانش آموز برای پیگیری دبیر محترم در کلاس .
نمونه ای از فعالیت ها می تواند از کارهای ساده ی چوبی یا فلزی و یا مدارهای الکتریکی با رعایت کامل موارد ایمنی و یا کارهای تعمیراتی در خانه مانند تعویض واشر شیرهای آب – رنگ آمیزی – تعمیر کنترل شده ی لوازم خانگی به صورت ساده – انجام کارهی هنری –تعمیر و یا تعویض قسمتهایی از خودرو و عملیات نگهداری مربوط به خودرو با نظارت گروه خانواده و انجام فعالیت های نگهداری از خانه و آن چه در خانه است و ..... دامنه ی امکان فعالیت گارگاه خانگی آنچنان می تواند وسیع شود که در این خلاصه نمی گنجد و البته در همه ی مراحل گروه خانواده ناظر و راهنمای فرزندشان هستند.
برای آن که گارگاه خانگی در همه ی خانه ها و اذهان همه ی خانه دارها راه یابد لازم است طرح تدریس آن در سه کتاب حرفه و فن اول تا سوم تدوین گردد
پیش درآمدی قابل توجه برای دبیر محترم حرفه و فن در تدریس گارگاه خانگی
با توجه به مراحل هفت گانه ی فناوری (حل مسئله) مراحل یک و دو یعنی نیاز و طراحی ذهنی مربوط به توانایی های ذهنی و قدرت تفکر است و مراحل سه و پنج یعنی مواد و ابزار و تولید در ارتباط با وجود امکانات و توانایی ابزاری به کارگیری آن هاست و مرحله ی چهارم یعنی دانش و مهارت ارتباط و پیوند مراحل ذهنی با مراحل توانایی به کارگیری ابزار است ( دانش مهارت فکری و مهارت توانایی کاربردی ابزار ) ضمنا مرحله ی پنج یعنی تولید ، مولود مبارک پیوند مراح یک و دو با مراحل سه و پنج می باشد و مرحله ی ششم یعنی ارزیابی براوردی از حاصل تولید این پیوند میمون بوده و مرحله ی هفتم یعنی فرایند فرصت مغتنمی برای بازنگری و مرور ذهنی از مراحل اول تا ششم می باشد
اکنون نمایش گونه ای به صورت طرح درس پیشنهادی مربوط به اجرای این بحث در زمان پایان تدریس واحد یکم کتاب
دبیر: بچه ها مراحل مختلف فناوری ( مراحل مختلف حل مشکل یا مسئله ) را به ترتیب نام ببرید
یک دانش آموز داوطلب : 1- نیاز 2- طراحی ذهنی 3- مواد و ابزار 4- دانش و مهارت 5- تولید (اقدام به حل مسئله) 6- ارزیابی 7- فرایند
دبیر: آفرین !!! گروه ها با همفکری و نظم پاسخ دهند که برای بعضی عملیات نگه داری سیستم های خانگی و یا جهت انجام برخی کارهای فنی در خانه مانند تعویض لاستیک شیرهای آب و یا تعمیر جزیی و کنترل شده ی لوازم خانگی وکم شدن هزینه ی تعمیراتی سیستم های خانگی - رنگ آمیزی – بازسازی و استفاده ی بهینه از خانه و آن چه در خانه است چه نیازی به اذهان شما می رسد ؟
بچه ها ایده می دهند ازجمع ایده ها و پردازش آن ها کلاس به این فکر بکر می رسند که در مقابل کلمه ی نیاز بنویسند : "نیاز به گارگاهی کوچک در خانه"
دبیر : برای پاسخ گویی شایسته به این نیاز چه طرحی پیشنهاد می کنید؟ لطفا گروه ها مشورت کنند.
گروه بچه ها پس از انجام بارش فکری و پردازش اطلاعات طرح شده در کلاس نتیجه ی جمع بندی ایده های مطرح شده را تحت عنوان فکر بکر ِ لزوم ایجاد کارگاه خانگی در جایی در زیر زمین و یا گوشه ی پارکینگ ویا انباری و یا ........ به ابعاد حداقل یک متر در دو متر و اگر جایی نبود اختصاص یک جعبه برای این منظور
دبیر: در مورد مرحله ی سوم یعنی تامین مواد و ابزار کارگاه خانگی با هم مشورت کنید و با نظم و احساس رقابت فکر دربین گروه ها پاسخ دهید
ایده های گروه دانش آموزی : 1- در هر خانه مقداری مواد و ابزار از رشته های گوناگون فنی وجود دارد که باید جمع آوری ومنظم شود 2- کمبود ها هم به مرور قابل تهیه اند
دبیر :در مورد مرحله ی دانش و مهارت در راستای نیل به این هدف توضیح دهید.
بچه ها :پس از مشورت در گروه، بارانی از ایده ها ، بر سر افکار کلاس بارش می کنند
دبیر : اکنون نوبت اجرای مرحله ی بعدی یعنی اقدام (تولید) به ایجاد کارگاه خانگی است و مراحل فوق را در خانه با همفکری گروه خانواده در حد امکانات انجام دهید و پس از ارزیابی گزارشی کامل از فرایند انجام آن در بخش سوم دفتر خود ثبت و به کلاس ارائه دهید، چه خوب است از آن کارگاه کوچک خانگی همراه گزارش عکسی تهیه و به سایر دوستان همکلاسی نشان دهید تا با این گزارش و عکسها امکان همفکری گروه ها در جهت توسع ی این کارگاهها فراهم گردد.
گروه های دانش آموزی در جلسات بعد و به مرور زمان گزارش ها را با بیان خود به کلاس ارائه می دهند از خاطرات ایجاد آن رو در روی کلاس (برای تقویت مهارت در فن بیان) سخن می گویند و امتیاز می گیرند
دبیر: دانش آموزان عزیز از این به بعد هر که در خانه کاری در ارتباط با درس حرفه و فن و انجام فعالیت های کتاب و تعمیر و نگه داری و یا رنگ آمیزی و بازسازی سیستم های خانگی انجام داد گزارش انجام آن را در دفتر حرفه و فن بخش سوم تحت عنوان کار در کارگاه خانگی ثبت نموده و به کلاس ارائه دهد
تاکید دبیر محترم برای حفظ نکات ایمنی و نظارت مستمر گروه خانواده بر فعالیت های انجام شده در کارگاه خانگی ضروری به نظر می رسد
نمونه ای از گزارش ارائه شده به کلاس توسط یک گروه پنج نفری دانش آموزی در ارتباط به فرایند ایجاد کارگاه خانگی با اصلاحاتی توسط دبیر حرفه و فن
از آن جایی که یکی از اهداف مهم و دراز مدت آموزش حرفه و فن ایجاد تدریجی کارگاه خانگی با همفکری گروه خانواده است فرایند ایجاد آن در خانه ی ما با راهنمایی و پی گیری دبیر محترم حرفه و فن به عنوان نمونه ای از فعالیت گروهی خارج از کلاس به شرح زیر انجام گردید :
1- تخلیه و اختصاص محلی در زیرزمین به ابعاد یک متر در دو متر و یکی از افراد گروه ما به دلیل آپارتمان نشینی از یک جعبه استفاده کرد
2- جمع آوری دسته بندی کلیه ی مواد مصرفی رشته ای مختلف فنی مانند چوب ، سیم و کلید و پریزهای اضافی ، مواد آهنی نیم ساخته در آن محل
3- چیدن ابزارهای مختلف از رشته های مختلف فنی که در خانه موجود بود با مشورت خانواده در آن محل
4- در این مرحله لیستی از کمبود ابزارهای مورد نیاز که مربوط به واحد های مختلف کتاب حرفه و فن بود تهیه کردیم تا با یک برنامه ریزی حساب شده این کمبود ها از راههای زیر در دراز مدت تامین شود
الف) از محل قسمتی از پول توجیبی به مرور زمان
ب) از محل دریافت جوایز خانه یا مدرسه (تغییر تدریجی فرهنگ انتخاب جوایز از آن چه هست به ابزارهای فنی مثلا به جای انتخاب یک توپ برای جایزه یک کمان اره ی چوب بر و یا هویه و ابزارهای لحیم کاری و غیره
ج) از محل دریافت سوغات ها (تغییر نسبی فرهنگ انتخاب سوغات ها از آن چه هست به ابزار های فنی مثلا از اسباب بازی ها به ابزار های به در بخور فنی
د) از محل دریافت کادوها به مناسبتهای مختلف(تغییر تدریجی فرهنگ تهیه ی کادوها از وسایل لوکس و دکوری کم استفاده به ابزارهای فنی با استفاده از رشته های گوناگون فنی) پایان گزارش دانش آموزان
مواردی چند از فوائد پی گیری و ایجادکارگاه خانگی
1- رشد تدریجی کیفی و کمی استعدادهای فنی دانش آموز و تداوم این رشد حتی پس از دوره ی راهنمایی
2- انجام بعضی کارهای فنی در خانه با کیفیت خوب بدون اتلاف وقت و هزینه ی زیاد
3- صرفه جویی هزینه ی بعضی تعمیرات که در خانه و با امکانات کارگاه خانگی انجام می شود
4- کم شدن هزینه های تعمیراتی سیستم های خانگی به دلیل تعمیر به موقع آنها
5- انجام کار برنامه ریزی شده به عنوان نوعی تفریح و پر کردن اوقات فراغت
6- امکان برنامه ریزی و تولید نوعی محصول در این کارگاه برای عرضه به بازار و ایجاد فرصت های شغلی
به امید روزی که در فرهنگ ما کارگاه های خانگی جزو لاینفک نقشه ی خانه ها شوند
